mezhep.com.tr

Mâliki ve şâfii mezhebinde seksen kilometre ve daha uzağa giden bir kimse seferi olur. Hanefi mezhebinde yüzdört kilometre ve daha uzağa giden bir kimse seferi olur. Hanefi olup da, mâliki mezhebini taklid eden kimse yüzdört kilometreye itibâr edecek. Yolda seferi olursunuz. Gittiğiniz yerde dört gün ve daha fazla kalacak olursanız mukim olursunuz.

Mâlikî, şâfî’î ve hanbelî mezhebinde, seferîyken cem etme imkânı vardır. Mukîmken bir tek hanbelî mezhebinde cem etme durumu var. Hanefî mezhebinde ise, sadece hac zamanı Arafâtda öğle ile ikindi, akşamla yatsı Müzdelifede cem edilebiliyor. Mâlikî ve şâfî’î mezhebinde hacdayken ve bir de seferdeyken cem edilebiliyor. Hanbeli mezhebinde ise hem mukîmken, hem seferde, hem de hacda da (Arafât ve Müzdelifede) bu birleştirme de yapılabiliyor. Mâlikî mezhebini taklîd eden bir kimse, hanefî mezhebinden çıkmış olmuyor. Hanefî mezhebinin şartlarını gözeteceğiz, vakti zorlayacağız. Çıkış yolu yok, baktık ki namaz kazaya kalacak, mâlikî mezhebini de taklîd ettiğimiz için akşam ile yatsıyı akşam veya yatsı vaktinde, öğle ile ikindiyi de öğle veya ikindi vaktinde cem edebiliyoruz. Mâlikî veya şâfî’î mezhebinde olan bir müslimânın da, seferdeyken mutlaka öğle ile ikindiyi, akşam ile de yatsıyı cem etmesi lâzım değildir. Bu emr değildir, izindir. Kendi vaktinde kılabilecek bir durumu varsa, kendi vaktinde kılacak. Vakt zorluyorsa bu ruhsatı kullanabilir.

Maliki mezhebi taklit ediliyorsa bir problem yok, ama herhangi bir problem yoksa, bu nefs ve şeytanın vesvesesidir. Dua bile ettirmeme noktasına getirmişler, namazı bile bıraktıracaklar. Peygamber efendimizin “aleyhissalâtü vesselâm” açık ve net şekilde bildirmiş. Şeytan namaz kılanla meşgul olur, namaz kılmayanla meşgul olmaz. Allahü teâlâ şeytana o gücü vermiş. Şeytan namazda gelerek o bölgeye değerek yellenme hissi verdirtiyor. Namazdan uzaklaştırmak için yaptırıyor. Yellenme hissi gelse bile namazda ve abdestde maliki mezhebinde yellenme abdesti bozmadığı için umursamamalıdır. Artık böyle olunca şeytan vazgeçer.

Sabah namazına kalkamayan kimse, hanefi mezhebinde kuşluk vaktinde sabah namazını sünneti ile beraber kaza eder. Öğle vakti girmiş ise sadece sabah namazının farzını kaza eder. Hanefi mezhebinde sabah namazının sünneti ile alâkalı vacibdir diyen âlimler var. Onun için ihtiyatlı hüküm bildirilmiştir. Dolayısıyla kazaya kalmış namaz borcu olan kimse sabah namazının sünnetini yine sünnet olarak kılar. Öğle namazının son sünneti için ilk kazaya kalmış sabah namazının farzını kılmaya diye niyet ediyoruz. Dolayısla burada telâfi ediyoruz.

Doğru yapmıyorsunuz. E’ûzü çekmek zaten mâlikî mezhebinde mekrûh diye geçiyor. Hanefî mezhebinde sünnetdir, o da birinci rek’atde çekiliyor. Eğer E’ûzü’den murâdınız Besmele ise, Besmele çekiliyor. Ama E’ûzü sadece birinci rek’atde, Sübhânekeden sonra çekiliyor, bir daha çekilmiyor.

Ağzımızda dolgumuz veyâ kaplamamız varsa, her gusül abdesti alışımızda, (Niyet ettim gusül abdesti almaya, mâlikî mezhebine uymaya) her abdest alışımızda (Niyet ettim abdest almaya, mâlikî mezhebine uymaya) ve her namâzda, (Niyet ettim … namâzını kılmaya ve mâlikî mezhebine uymaya) diye söyleyeceğiz.

Hâtırlayınca, (Yâ Rabbî! Ben bu namazı mâlikî mezhebine uyarak kıldım) deyince sahîh olacağı (ibni Âbidîn)de yazılıdır.

Namazı kıldıktan veya abdest aldıktan sonra hâtırlanırsa, bu abdesti malikiye göre aldım, bu namazı malikiye göre kıldım diyebilirsiniz.

Hanefi mezhebinde ettehıyyâtüyü okurken parmağı kaldırmak sünnet kavli var, ama mekrûh ve bid’at kaydı da var. Hanefi mezhebindeki usül kâidesine göre, bir meselede hem mekrûh hem sünnet denmiş ise, bu işi yapmamak evlâdır. Biz hanefi mezhebinden çıkmadığımız için kaldırmıyoruz. Şâfii mezhebini taklid etsek de kaldırmıyoruz. Şâfii mezhebinde sünnet kavli var, dolayısıyla şâfii mezhebindekiler kaldıracak.

Mukîm oluyorsunuz. Çünkü üç günden fazla kalacaksınız. Bursaya girer girmez mukîm olursunuz.